Tài xế giảng đạo

07:30 | 19/06/2018

(TGĐA) - Chỉ trong thời gian ngắn gần đây, mỗi lần lò dò lên mạng lại thấy hoa mày chóng mặt: Cô giáo bắt học trò bé uống nước vắt từ giẻ lau bảng, cô giáo mắng học viên là mặt người óc lợn bị cả cộng đồng mạng chửi tối tăm mặt mũi; Cô giáo bắt trò quỳ, bố trò liền đến bắt cô giáo quỳ, bố trò bị cộng đồng rủa cho hoa mày chóng mặt; Bác sĩ năm nay không bị réo chửi mấy chỉ bị đánh thôi, bị người nhà bệnh nhân đánh liên tiếp hết bệnh viện này đến bệnh viện khác.

tai xe giang dao Bạo hành và quấy rối
tai xe giang dao Hạnh phúc là được ngồi đúng chỗ
tai xe giang dao Sống vì con
tai xe giang dao Thư của một người từng học dốt
tai xe giang dao Đam mê & thành công
tai xe giang dao
Những gì người quan sát ứng xử trên mạng, dù họ đều là tri thức, thấy cũng thiếu nhân văn chẳng kém gì kẻ “tội đồ” đang bị ném đá giữa các diễn đàn.

Có lẽ không ở quốc gia nào mà những nghề cao quý như giáo viên, bác sĩ, công an bị lôi ra réo chửi nhiều như ở xứ mình. Và sau mỗi trận bão mạng thì lại thấy thầy chả ra thầy, trò chả ra trò, phụ huynh chả ra phụ huynh, bác sĩ chả ra bác sĩ, bệnh nhân chẳng ra bệnh nhân. Tất cả ứng xử với nhau như luật rừng. Thế rồi citizen từ khắp cả nước tự mở phiên tòa bằng cách chửi, mỗi người đóng góp vô một tập hợp từ cay nghiệt, độc địa, nguyền rủa, tục tĩu. Những gì người quan sát ứng xử trên mạng, dù họ đều là tri thức, thấy cũng thiếu nhân văn chẳng kém gì kẻ “tội đồ” đang bị ném đá giữa các diễn đàn.

Rồi người ta bỏ công ra cắt nghĩa về sự loạn trào, suy đồi của xã hội. Thực ra nguyên nhân cũng đơn giản lắm. Để tôi kể mấy câu chuyện thế này.

Tôi có thói quen hay chu du tùy hứng một mình. Hồi năm ngoái, tôi từ trại viết Kiên Giang về Sài Gòn, nổi hứng bỏ ngang đi Long Xuyên. Ở lại Long Xuyên nửa ngày thì biết Châu Đốc cách đấy có 60 cây nên sáng sau lại đi tiếp. Trước cổng khách sạn Châu Đốc có chục bác xe ôm, bác nào cũng đen đúa, bặm trợn kinh khiếp như nhau, đồng loạt lao vào chào mời. Tôi chỉ bừa một người. Xế xe ôm chở tôi đi sâu vào trong rừng tràm Trà Sư, rồi lên Núi Cấm, rong ruổi qua bao đường đất dễ đến trăm cây. Mới đầu thỏa thuận có thế thôi, xong rồi biết ở đấy gần cửa khẩu Campuchia, tôi bảo anh chở tiếp ra biên giới lúc trời đã chạng vạng chiều, rồi tối nhọ mặt người mới về đến khách sạn.

tai xe giang dao

Người tài xế trông mặt mũi bặm trợn là thế nhưng toàn bộ chuyến đi 10 tiếng ứng xử rất nền nã. Thứ nhất là mặc cả qua loa rồi sau đi phát sinh thêm mấy điểm nữa thì bảo tôi muốn trả bao nhiêu thì trả. Thứ hai là kiên nhẫn chờ đợi vài tiếng đồng hồ và tấp ngang tấp dọc theo ý muốn rất tức thời của khách. Thứ ba là không bình luận và hỏi bất cứ câu gì cá nhân, đặc biệt là điều mà ai cũng ngứa miệng muốn hỏi “Ủa sao chị lại đi từ Hà Nội đến biên giới Tây Nam một mình, bạn bè chị đâu, chồng con chị đâu?”. Thứ tư là không về hùa nói xấu bất cứ ai mỗi khi khách hàng buột miệng đưa ra lời bình luận. Mãi đến chặng cuối từ biên giới về, anh xe ôm mới tiết lộ mình theo đạo Cao Đài, ngày nào cũng ngồi cầu nguyện, bảo em có cái CD nghe giảng đạo thích lắm, cứ chiều chiều chạy xe ôm về là em lên sân thượng bật đĩa lên nghe. Anh đang kỳ ăn chay, sẽ phải nhịn ăn trong 10 ngày nên tôi mời gì cũng nhất định không.

tai xe giang dao
Và tôi là người đang được hưởng cái tốt đẹp và nhã nhặn mà tôn giáo của anh đem lại.

Suốt 30 cây số, tôi phải nghe anh “giảng đạo”, chủ yếu là những lý thuyết mà đạo nào cũng có về kiếp trước kiếp sau, rằng “Nhiều lúc em thấy sao mình cực quá mà nhiều người sướng quá vậy, thầy bảo là vì kiếp trước họ sống tốt nên kiếp này được hưởng”… Những lời “giảng đạo” của anh ngây thơ và giản đơn, nhưng có sao đâu vì anh tin vào điều đó để sống tốt, để không đố kỵ, không tham sân si. Và tôi là người đang được hưởng cái tốt đẹp và nhã nhặn mà tôn giáo của anh đem lại.

Tôi cũng đi công việc các tỉnh nhiều, nên vẫn thuê luôn một anh tài xế, đi lâu thành quen. Cũng là thuê bừa thôi. Chả biết sao bác tài này làm tôi yên tâm, thứ nhất là đi chậm như cụ, thứ hai là không tham, thứ ba là luôn vui lòng chấp nhận mọi hoàn cảnh một cách vui vẻ, thứ tư là cực ít lời, không cay nghiệt bất cứ điều gì và cũng không bao giờ hỏi bất cứ câu gì thuộc về cá nhân. Đi rừng rú tôi toàn sử dụng chiếc ghế xe Innova của anh ngủ tì tì. Thức dậy thì thấy đã gần về tới nhà. Đến chuyến thứ hai thì biết anh cũng sùng đạo, là đạo Phật. Mỗi lần đến bữa, mời anh ngồi cùng bàn, tất cả mâm cao cỗ đầy ê hề thì anh chỉ ăn đậu phụ. Vừa ăn anh cũng vừa… giảng đạo cho mọi người. Khổ thế. Mẹ tôi lo rõ thừa, vì tôi toàn gặp phải tài xế ăn chay thôi.

tai xe giang dao
Thứ văn hóa tích lũy từ sự giáo dục chẳng phải trên ghế nhà trường

Hồi đầu tiên tôi về Đường Lâm, thấy nhà nào cũng đua nhau làm dịch vụ, là phục vụ bữa trưa cho khách, ai nấy đều rất nhiệt tình chào mời. Sau tôi vào bừa nhà bác Thể, rồi chục lần sau đều vào nhà bác ấy, vì bác tốt bụng, chân thật và ứng xử nền nã, tiền bạc dịch vụ thì công bằng khỏi nói. Nhìn ảnh Đức Mẹ trên tường mới biết bác theo đạo Thiên chúa. Có lúc vãn khách vui chuyện bác kể hết chuyện nọ tới chuyện kia, cả chuyện có bận đi chơi xa, tất cả bạn bè hôm ấy được tự do nên rủ rê bác “vui chơi” một đêm, mình bác không. Lúc kể lại bác vẫn còn tỏ thái độ không hài lòng, rằng “Tôi thấy cứ thế nào ấy, nên tôi về trước”. Ừ người theo đạo họ thế. Giữa lúc nhà nhà người người lo đi du lịch bị chặt chém, bị lừa đảo thì thế nào tôi lại toàn gặp người tử tế như thế.

Ấy là còn chưa kể về Hội An thì có thể còn gặp được cả trăm người tốt, những người bán hàng quà rong sẵn sàng chỉ cho bạn một hàng ăn khác hợp khẩu vị hơn, lát sau gặp lại khách đi qua còn tươi rói hỏi thăm khách ăn có ngon miệng không; những bà chị tốt bụng sẵn sàng đi bộ cùng khách đến gần cây số để chỉ đường rồi lại đi bộ về; một anh họa sĩ tranh đường phố sau khi bán xong bức tranh rẻ tiền thì tình nguyện đưa khách về tận khách sạn vì sợ đêm đã khuya, chưa kể còn vòng lẹ đi mua cho khách bình xịt mũi rồi quay lại đưa vội do thấy khách có vẻ cảm nắng, xong lặng lẽ phóng vụt xe đi không kịp nhận một lời cảm ơn, trước sự ngỡ ngàng của hai cô khách.

tai xe giang dao
Còn cái xã hội đang loạn trào, với vô số người học lắm hiểu nhiều, người sang người đẹp, nhưng ứng xử thực như luật rừng

Những người không hề quen biết tôi gặp trên đường đi và đường đời ấy, chẳng được học cao hiểu rộng gì hết, cũng không cao sang hay quyền cao chức trọng, nhưng họ nhân cách, tinh tế, nhã nhặn và nền nã. Thứ văn hóa tích lũy từ sự giáo dục chẳng phải trên ghế nhà trường. Còn cái xã hội đang loạn trào, với vô số người học lắm hiểu nhiều, người sang người đẹp, nhưng ứng xử thực như luật rừng, tất cả là vì ở cái tờ khai lý lịch, ai cũng đánh dấu “KHÔNG” vào phần tôn giáo, trong khi vẫn coi những vái lấy vái để nơi chùa chiền để cầu tài cầu lộc chính là tôn giáo.

Tôn giáo chỉ đơn giản là hướng con người vào việc ứng xử nhã nhặn để đừng làm nhau tổn thương. Mà không tôn giáo cũng chẳng sao, người ta có thể tiếp thu những điều tinh tế ấy từ lời răn dạy của gia đình, nhưng giờ dường như cái điều người ta dạy trẻ con nhiều nhất, mong muốn ở trẻ nhiều nhất là phải học thật giỏi, bằng mọi giá, học thêm học nếm, học nhồi học nhét sao cũng được miễn là học giỏi. Để sau này có một chỗ đứng trong xã hội. Để có thật nhiều tiền cho bố mẹ được mở mày mở mặt. Đi chùa người ta cũng chẳng bao giờ cầu thiên hạ thái bình (mà thiên hạ có thái bình thì mình và gia đạo mới bình yên được), chỉ cầu tài cầu lộc cho mình mà thôi.

tai xe giang dao
“Hãy quên đi những vấn đề tài năng, GDP hay là kinh tế, cái chúng ta đang thiếu nhất ở đây là nhân cách”

Người ta không lấy thiện làm trọng mà chỉ lấy tài làm chính thì trách sao những đứa trẻ rất có giáo dục ấy lớn lên chả bắt trẻ bé hơn uống nước giẻ lau bảng, hoặc văng tục ra với người đang học chữ mình và vì sao mà trên mạng người ta rùng rùng quăng vào mặt nhau những thứ bẩn hơn cả giẻ lau bảng để thanh trừng miệng lẫn nhau.

Tôi lại nhớ một câu của đạo diễn, NSND Trần Văn Thủy: “Hãy quên đi những vấn đề tài năng, GDP hay là kinh tế, cái chúng ta đang thiếu nhất ở đây là nhân cách”. Còn nhà phê bình Bùi Việt Thắng thì nói rằng “Chưa cần đến thông minh hay tài giỏi, chỉ cần mỗi người trong chúng ta đều tử tế thôi thì xã hội cũng đã khác lắm rồi”.

“Chưa cần đến thông minh hay tài giỏi, chỉ cần mỗi người trong chúng ta đều tử tế thôi thì xã hội cũng đã khác lắm rồi”.

tai xe giang dao
Tôn giáo chỉ đơn giản là hướng con người vào việc ứng xử nhã nhặn để đừng làm nhau tổn thương.
tai xe giang dao Cuốn sách 'Mật mã sự sống': Giải đáp những câu hỏi lớn của cuộc đời
tai xe giang dao Lagi - Nụ cười của biển...
tai xe giang dao Bạo hành và quấy rối
tai xe giang dao Hạnh phúc là được ngồi đúng chỗ
tai xe giang dao Trang trí nhà cửa đón Tết theo phong thủy

Di Li